Nasıl Çalışır?

TCKN ve VKN algoritmalarının detaylı açıklaması, checksum hesaplama yöntemleri ve format kuralları.

Son güncelleme:

TCKN (Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası)

Genel Kurallar

  • Toplam 11 haneden oluşur
  • İlk hane 0 (sıfır) olamaz
  • Tüm haneler rakam olmalıdır
  • Son iki hane (10. ve 11. hane) kontrol haneleridir

Algoritma Detayı

Örnek: 12345678901

1. Adım: 10. Hane Kontrolü

10. hane, ilk 9 haneden hesaplanır:

odd_sum = 1 + 3 + 5 + 7 + 9 konumlarındaki rakamların toplamı
even_sum = 2 + 4 + 6 + 8 konumlarındaki rakamların toplamı

d10 = ((odd_sum × 7) − even_sum) mod 10

d[9] (10. hane) = d10

2. Adım: 11. Hane Kontrolü

11. hane, ilk 10 haneden hesaplanır:

sum = İlk 10 hanenin toplamı

d11 = sum mod 10

d[10] (11. hane) = d11

Doğrulama Adımları

  1. Numaranın 11 haneli olduğunu kontrol et
  2. İlk hanenin 0 olmadığını kontrol et
  3. 10. haneyi yukarıdaki formülle hesapla ve kontrol et
  4. 11. haneyi yukarıdaki formülle hesapla ve kontrol et

Bazı kaynaklar buraya “tüm haneler aynı olamaz” diye bir adım daha ekler. TCKN için bu adım işlevsiz: tüm haneleri aynı olan numaralardan yalnızca 00000000000 checksum’dan geçer, o da ilk hane kuralına takılır. Bizim doğrulayıcımızda bu kontrol yine de duruyor — savunma amaçlı, kuralın kendisi olarak değil.

Önemli: Bu doğrulama sadece format kontrolü yapar. Gerçek bir kişiye ait olup olmadığını kontrol etmez.

VKN (Vergi Kimlik Numarası)

Genel Kurallar

  • Toplam 10 haneden oluşur
  • Tüm haneler rakam olmalıdır
  • Son hane (10. hane) kontrol hanesidir
  • İlk hane 0 olabilir

Algoritma Detayı

Örnek: 1234567890

Kontrol Hanesi Hesaplama

10. hane, ilk 9 haneden hesaplanır:

sum = 0

i = 0'dan 8'e kadar döngü:
  tmp = (d[i] + (9 - i)) mod 10
  res = (tmp × 2^(9-i)) mod 9
  
  eğer tmp ≠ 0 ve res = 0 ise:
    res = 9
  
  sum += res

check = (10 − (sum mod 10)) mod 10

d[9] (10. hane) = check

Doğrulama Adımları

  1. Numaranın 10 haneli olduğunu kontrol et
  2. 10. haneyi yukarıdaki formülle hesapla
  3. Hesaplanan değerin gerçek 10. hane ile eşleştiğini kontrol et
  4. Tüm hanelerin aynı olmadığını kontrol et — VKN’de bu adımın yakaladığı tek numara 4444444444’tür; checksum’dan geçer ama geçerli sayılmaz

Algoritma Detay Örneği

VKN: 1000036109

İlk 9 hane: 100003610
Hane katkıları (res): 0, 5, 5, 6, 7, 4, 9, 3, 2 → toplam 41
Hesaplanan kontrol hanesi: (10 − (41 mod 10)) mod 10 = 9
Gerçek 10. hane: 9
Sonuç: ✓ Geçerli
Önemli: Bu doğrulama sadece format kontrolü yapar. Gerçek bir kuruma ait olup olmadığını kontrol etmez.

Ek Bilgiler

Bu Araç Ne Yapar?

www.tcknvkn.com, TCKN ve VKN numaralarının sadece format/checksum doğrulamasını yapar. Yani numaranın yukarıdaki matematiksel kurallara uygun olup olmadığını kontrol eder.

Ne Yapmaz?

  • Gerçek bir kişiye veya kuruma ait olup olmadığını kontrol etmez
  • Nüfus müdürlüğü veya vergi dairesi ile iletişim kurmaz
  • Kişisel bilgileri saklamaz veya kaydetmez
  • Resmi bir doğrulama hizmeti değildir

Kullanım Alanları

  • Yazılım geliştirme: Test verisi oluşturma
  • Form validasyonu: Kullanıcı girişini kontrol etme
  • Eğitim: Algoritmaları öğrenme ve anlama
  • Debugging: Hatalı numaraları tespit etme
İpucu: Gerçek doğrulama için ilgili resmi kurumların sistemlerini kullanmalısınız. Bu araç sadece format kontrolü için tasarlanmıştır.

Sık Sorulan Sorular

TCKN doğrulama, 11 haneli sayının 10. ve 11. hanelerinin checksum formülleriyle yeniden hesaplanıp karşılaştırılmasıyla yapılır. İlk hane 0 olamaz ve tüm hanelerin rakam olması gerekir.

VKN doğrulama, 10 haneli sayının ilk 9 hanesi üzerinde ağırlıklı checksum algoritması uygulanarak yapılır ve 10. hane bu hesaplamadan elde edilen kontrol hanesidir.

Hayır. Bu araç yalnızca format/checksum doğrulaması yapar. Numaranın gerçek bir kişi veya kuruma ait olup olmadığını resmi olarak doğrulamaz.